Kanceri ovarian: Çfarë duhet të dini

Kanceri ovarian është kanceri i vezores ose vezoreve të një gruaje. Vezoret janë të vendosura në të dyja anët e mitrës (barkut) dhe prodhojnë vezë dhe hormonet seksuale (hormone seksuale) femërore. Kanceri ovarian më së shpeshti prek gratë që kanë kaluar menopauzë-n, por edhe gratë më të reja mund të jenë të prekura. Ky është kanceri i nëntë më i zakonshmi.

Cilat janë simptomat e kancerit ovarian?
Disa nga simptomat e mundshme të kancerit ovarian përfshijnë:
Dhimbje të pelvik-ut ose parehati;
Dhimbje barku, ënjtje;
Përzierje dhe humbje oreks-i ose të ndjerit shumë shpejt të ngopur;
Ndryshime të fshikëzës, duke përfshirë urgjencën e urinim-it (një nevojë urgjente për të boshatisur fshikëzën);
Ndryshime në funksionimin e zorrëve, duke përfshirë diarre-në dhe kapsllëkun;
Ndryshime në ciklin menstrual ose gjakderdhje, kur jeni në fazën e menopauzës;
Dhimbje të shpinës;
Lodhje të vazhdueshme të pashpjegueshme; dhe
Dhimbje gjatë marrëdhënies seksuale.

Ndërsa këto simptoma jo-specifike janë shpesh për shkak të sëmundjeve më pak serioze, ata mund të tregojnë kancerin ovarian, veçanërisht në qoftë se simptomat janë të vazhdueshme ose duke u përkeqësuar. Por, për shkak se shumë gra nuk përjetojnë asnjë simptomë në fillimet e saj, por edhe nëse kanë, simptomat shpesh janë të paqarta dhe kanë tendencë për të imituar probleme të tjera, kanceri ovarian, ndonjëherë, nuk është zbuluar derisa ai të ketë përparuar edhe në një fazë, kur kurat kanë më pak të ngjarë që të sjellin shërim.

Kush është në rrezik të kancerit ovarian?
Disa faktorë mund t’ju vendosin në një rrezik të lartë të të zhvilluarit të kancerit ovarian, ndërkohë që faktorë të tjerë, mund të reduktojnë rreziqet tuaja. Faktorët që mund të rrisin rreziqet tuaja përfshijnë:
Moshën–rreziqet tuaja rriten me rritjen e moshës, më shumë se 80% e kancerit ovarian, ndodh në gratë mbi moshën 50 vjeçare;
Një histori familjare e këtij kanceri ose kanceri të gjirit;
Ndryshime (mutacion) në gjenet BRCA1 ose BRCA2, që munden gjithashtu të jenë të lidhura me kancerin e gjirit;
Infertilitet-in; dhe
Marrjen e terapisë së zëvendësimit të hormoneve-vetëm estrogjenet për një kohë të zgjatur.

Të pasurit e të paktën një shtatzënie, duket se redukton rrezikun e kancerit ovarian, ashtu sikundër ndikon tek të ushqyerit me gji. Në mënyrë të ngjashme, marrja e pilulave oral-e kontraceptive, mund të reduktojë rrezikun tuaj. Në fakt, marrja e pilulës për 5 ose më shumë vite mund të reduktojë rrezikun e kancerit ovarian në 30 deri në 40%.

Si është diagnostikuar kanceri ovarian?
Ekzistojnë shumë teste, që janë përdorur për të ndihmuar në diagnostikimin e kancerit ovarian, duke përfshirë ultratingull-in (e cila mund të kryhet përmes vaginës) dhe testet e gjakut të tilla si testi CA125. Nëse këto teste tregojnë se kanceri ovarian është i mundshëm, një operacion është zakonisht i nevojshëm për të konfirmuar diagnozë-n. Nëse tumor-i ovarian është zbuluar gjatë operacionit, operacioni për heqjen e kancerit mund të kryhet në të njëjtën kohë.
Nuk ka asnjë mënyrë të besueshme diagnostikimi në të tashmen për gratë, të cilat nuk kanë simptoma të kancerit ovarian. Testi CA125 nuk është një test i mirëshqyrtuar, pasi mund të jenë ngritur nivelet e CA125 pa pasur kancer (p.sh. nëse ju jeni me menstruacione ose keni endometriozë ose cist ovarian), ose nivelet CA125 mund të jenë normale, kur kanceri është i pranishëm. Pap testi (test për kancerin e qafës së mitrës), nuk zbulon kancerin ovarian.

Çfarë trajtimesh janë në dispozicion?
Në pjesën më të madhe të rasteve, kanceri ovarian fillimisht është trajtuar me kirurgji për të hequr kancerin, e ndjekur më pas nga kemioterapia, për të vrarë qelizat kancerogjene të mbetura në trup. Radioterapi-a, ndonjëherë është përdorur për të trajtuar kancerin ovarian.
Problemet seksuale të femrave

Cila është paraqitja e grave me kancerin ovarian?
Pamja e jashtme e grave me kancerin ovarian varet nga lloji i tumorit dhe nëse ai është përhapur në pjesë të tjera të trupit.

Ekzistojnë 4 lloje kryesore të tumorit ovarian:
Tumori epitelial, që janë llojet më të zakonshme dhe kryesisht prekin gratë e moshuara;
Tumoret e qelizave embrional-e, që janë më të zakonshme në gratë e reja;
Tumoret stromale, që janë të rralla dhe mund të ndodhin në çfarëdolloj moshe;
Tumoret borderline, që nuk përhapen aq shpesh sa format e tjera të kancerit ovarian.
Tumoret e qelizave embrionale, tumoret stromale dhe borderline, i përgjigjen mirë trajtimeve dhe zakonisht mund të kurohen. Fatkeqësisht, pamja e grave me tumorin epitelial nuk është gjithmonë e mirë; megjithatë, gratë me tumorin epitel-ial, në fazat e hershme (që nuk janë shpërndarë), kanë një shans të mirë për një shërim të plotë.

Kanceri ovarian: Simptomat dhe diagnostikimi
Simptomat e hershme të kancerit ovarian janë të paqarta dhe mund të përfshijnë parehatinë në bark ose një ndjenjë fryrje apo presioni. Mund të ketë një ndryshim në funksionin e zorrëve. Dispepsi gjithashtu mund të ndodhë dhe ndonjëherë edhe shfaqja e problemeve në veshka apo fshikëz. Disa gra kanë gjakderdhje abnormale vagina-le. Herë pas here dhimbja është shenja e parë e kancerit ovarian.

Simptoma të tilla si këto mund të jenë për shkak të gjërave të tjera, kështu që kanceri ovarian nuk është gjithmonë dyshimi i vetëm. Ndonjëherë kanceri ovarian është gjetur papritur, p.sh. gjatë një skanimi për arsye të tjera.
Me zhvillimin e kancerit, barku juaj mund të bëhet më i madh. Kjo është për shkak të kancerit ose lëngjeve të quajtura ascit-e, të cilat janë shkaktuar nga kanceri. Gratë gjithashtu mund të humbin peshë në vend të rritjes së barkut.
Nuk ekziston asnjë mënyrë efektive për të zbuluar herët kancerin ovarian. Pap testi është shumë i rëndësishëm për gjetjen e hershme të kancerit, por ai nuk zbulon kancerin ovarian.

Shumë gra inatosen ose mërziten për shkakun se përse kanceri nuk është zbuluar më herët. Ju mund edhe të ndiheni fajtore që nuk shkuat më shpejt tek mjeku. Është pothuajse normale për të patur këto ndjenja. Kjo ju ndihmon që të flisni me doktorin ose infermieren.
Kërkuesit janë duke studiuar për mënyrat sesi të zbulohet më herët kanceri ovarian.
Mjekët dhe profesionistët e tjerë të shëndetit që ju mund të takoni
Mjeku juaj do t’ju referojë për kryerjen e testeve për të parë nëse ju keni kancer. Nëse testet tregojnë se ju keni kancer ose që mund të keni kancer, mjeku juaj do t’ju dërgojë tek një specialist, që do t’ju ekzaminoj dhe mund t’ju kërkojë për të bërë më shumë teste.

Nëse ju keni kancer, një ose më shumë specialistë do t’ju këshillojnë rreth opsioneve të trajtimeve.
Ju duhet të prisni që një ekip profesionistësh në fushën e mjekësisë të kujdesen për ju. Idealisht, të gjitha testet dhe mjekimet duhet të jenë të pranishme në spital.

Profesionistët e shëndetësisë që kujdesen për njerëzit me kancerin ovarian përfshijnë:
Onkolog-un gjinekolog, që diagnostikon dhe trajton gruan me kancerin ovarian;
Onkologun mjekësor, që është i specializuar në përdorimin e kemioterapisë për trajtimin e kancerit;
Onkologun e rrezeve, që është i specializuar për përdorimin e radioterapi-së për trajtimin e kancerit;
Kirurg-un, që është përgjegjës për biopsi-në dhe për procedura të tjera kirurgjik-ale;
Dietologun, që do t’ju rekomandojë dietat më të mira që duhet të ndiqni gjatë dhe pas trajtimit;
Infermieret, që do t’ju ndihmojnë gjatë gjithë fazave të kancerit;
Punonjësit socialë, psikolog-ët, fizioterapi-stët dhe terapistët, që do t’ju këshillojnë në lidhje me shërbimet mbështetëse dhe ndihmojnë për t’u kthyer në aktivitetet normale./Indeksonline/

Temat
Shëndet

Të afërta